أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
85
قانون ( فارسى )
جو فرق زيادى دارد . آبجو نيروى جو را دارد و در شكل تا اندازهاى به جو شبيه است . آبجو در بسيارى از حالات بيماريهاى گوناگون وارد است و در صورتى كه خوب درست شود و چنان كه بايد و شايد ساخته گردد ، فوائد بسيار در بر دارد . بهترين نوع آبجو تركيبش به قرار زير است : آب چهارصد و هشتاد مثقال ، جو به وزن بيست و چهار مثقال [ به نسبت يك جو و بيست آب ] بر آتش بپزد ، تا پنجاه مثقال مىماند . [ تا تقريبا يك دهم مجموع مىماند ] . آبى را كه در اثر اين جوشيدن به رنگ سرخ مىنمايد از مخلوط جدا كنند ؛ كه اين آب سرخرنگ شده آبجوى كممايه است و نيروى غذاييش از قسمت غليظ باقى مانده كمتر است امّا در رطوبت بخشيدن به بدن انسان بيشتر . در شستشو دادن معده و اندامان درونى ، در بيرون راندن مواد ريختنى و در رسانيدن خلط خام و نارسيده بهره زياد مىدهد و كار خود را در حد اعتدال نه بسيار به سرعت نه بسيار كند صورت مىدهد . نوعى آبجو هست كه هنوز آثارى از جرم جو و آرد جو در آن باقى است و به چشم مىخورد . به عقيدهء من بهتر آن است كه آبجو بسيار و بيش از حد بر آتش نجوشد . تنها آنقدر بر آتش بپزد كه تأثير بادزايى را از دست بدهد ، و بدان حد نرسد كه لزج و چسبان شود . اين نوع از آبجو را كه من پسنديدهام نيروى تغذيهاش بيشتر و در شستشو دادن و رسانيدن خلط نارسيده كمتأثيرتر است . بارها رخ مىدهد كه آبجو در معده مىترشد . آبجو در معدهاى مىترشد كه مزاج سرشتى معده سرد باشد . هرچند از اثر سوء مزاج گرم - كه گرماى بيگانه بر معده تاخته و شديد است - گرم شده باشد . آبجو را مىتوان با جو همراه پوست درست كرد . و مىشود با جو پوست كنده بسازند . 2 - اسكنجبين . به عقيدهء من بهترين نوع اسكنجبين آن است كه شكر و سركهاش در وزن و مقدار برابر باشند . شكر را در ديگ بريزند و سركهء بسيار تند و پرمايه كه سركهء شراب باشد بر آن ريزند و چنان باشد كه سركه بالاتر از شكر جايگير نشود و كاملا شكر را نپوشاند و شكر هنوز پديدار باشد . آنها را بر اجاق بگذارند . آتش اجاق بسيار نرم و آهسته و يا فقط خاكستر گرم باشد . بگذارند تا شكر در سركه آب شود بدون اينكه غلت بخورد . كفش را بگيرند و يك ساعت ديگر بماند . حرارت آتش زياد نباشد . در اين يك ساعت شكر و سركه خوب درهم مىآميزند ؛ آنگاه آب بر آن بريزند تا به اندازهء دو انگشت برهم چسبيده آب بالاتر از شكر و سركه مىشود . سپس بر آتش بجوشد تا به قوام مىآيد و پرمايه مىشود . اگر اسكنجبين و آبجو باهم تناول شوند ، افسردهكننده است و اكثرا آبجو را تباه مىگرداند و اثرش خنثى مىشود . اگر كسى براى معالجه آبجو مىخورد ، نبايد آن را وقتى بخورد كه شكمش قبض است . بايد قبلا حقنه شود و بعدا آبجو بخورد . اگر آبجو در معدهء كسى مىترشد ، از قسم بسيار كممايهء آن بخورد . اگر آبجو بسيار آبكى و